Akan. Powieść o Bronisławie Piłsudskim.

Mam kilka minut między zajęciami online. I tak sobie główkuje, czy aby nie sklecić kilka słów na temat książki, którą męczyłem przez około trzech miesięcy. Gdy teraz o niej piszę, jestem pozytywnie do niej nastawiony, ale różnie bywało. Akan to w języku plemienia Gilaków starszy brat. Bronisław Piłsudski to starszy o 13 miesięcy brat Józefa. Tego Józefa, marszałka, faktycznego przywódcy polski międzywojennej.

Akan. Powieść o Bronisławie Piłsudskim to opowieść o człowieku niemalże nie znanym w polsce poza małym gronem etnografów. W wyniku zupełnie przypadkowych zdarzeń w które bohater został wplątany jego nowym domem staje się mroczna wyspa na Oceanie Spokojnym. Oskarżony o udział w spisku na życie cara cudem ratuje życie w efekcie lądując na wyspie Sachalin. 

Paweł Goźliński napisał książkę o wybitnym badaczu bez tytułów naukowych, który spotyka się z odrzuceniem środowiska naukowego, obawiającego się osoby, która posiadając żywą, praktyczną wiedzę stanowi zagrożenie dla ich akademickich posad. W Akanie nie zabrakło także wątków romantycznych, autor opisuje dwie największe miłości swojego bohatera, fikcyjna postać Maryni odzwierciedla najważniejsze młodzieńcze miłości Bronisława, a Ciuusamma wywodząca się z rodu wodza Ajnów Bafunke Kimury to osoba, która żyła naprawdę i urodziła Piłsudskiemu dwóch synów.

"Akan" to także opowieść o świecie który przemija bezpowrotnie i o tubylczych ludach dla których zetknięcie z cywilizacją nie kończy się zbyt dobrze, bo często giną od chorób przywiezionych przez przybyszów albo są poddawani przymusowej asymilacji. 

Bronisław Piłsudski to tylko jedna z wielu postaci pojawiająca sie między kartami powieści. Jest tu charyzmatyczny młodszy brat Ziuk (Józef) który gdy się pojawia kradnie show, czy Wacława Sieroszewskiego któremu poświęcone jest kilka rozdziałów. Mamy tu również inne znane autentyczne postacie, takie jak Anton Czechow, Lew Sternberg, Józef Łukasiewicz, Aleksander Uljanow (brat Lenina) czy pierwszy dowódca Marynarki Wojennej Drugiej Rzeczpospolitej – Kazimierz Porębski.

Tu chciałbym przejść to meritum. Pomimo świetnej historii miałem wrażenie pewnego fabularnego chaosu, nadmiaru wątków mniej istotnych dla toczącej się akcji. Męczyło mnie to w efekcie czego robiłem sobie przerwy i tak zeszło mi z książką ponad trzy miesiące. Mea culpa, bo pomimo tego to świetna historia.

Papcio Chmiel nie żyje

Henryk Jerzy Chmielewski zmarł dzisiaj w wieku 97 lat. Gdy tylko sięgnę pamięcią był ze mną zawsze. Moja pierwsza samodzielnie zakupiona książka to Tytus, Romek i A'Tomek księga XVIII, a było to w roku 1987. Przez kolejne pięć lat uzbierało się około 20 zeszytów. Później wylądowały głęboko w szufladzie wraz innymi artefaktami z tamtego okresu, spędziły tam ponad dekadę. W dzieciństwie były dla mnie rozrywką, ucieczką w kolorowy świat niekończącej się zabawy, gdy sięgnąłem po nie ponownie stały się kompendium wiedzy o zachodzących zmianach społecznych w Polsce drugiej połowy XX wieku. Komiksy wydawane między 1947 a 2002 rokiem stały się materiałem analizy ilościowej w mojej pracy magisterskiej. Odkrywałem na nowo jak wnikliwym obserwatorem był Papcio Chmiel, wielu zarzuca mu jego romans z PRL, tworzenie historii pod dyktando władz. Ja mam nieco inne na to zdanie. Rysownik jak wielu ówczesnych mu artystów koncentrował się na swojej pracy, starał się być na bieżąco z wydarzeniami.  Rok po interwencji wojsk Układu Warszawskiego na Czechosłowację powstaje Księga IV jak tytus zostaje żołnierzem, w roku 1971 przed Igrzyskami Olimpijskimi Księga VI Tytus olimpijczykiem a w roku 1998 gdy polska wstępuje do NATO Księga XXIV gdzie istotą historii jest właśnie to wydarzenie. Główny bohater to człekokształtna małpa która poprzez wydarzenia w jakich uczestniczy stara się uczłowieczyć. Podobnie dzieje się z młodym czytelnikiem, przez ponad 50 lat Papcio Chmiel uczłowieczył Polskę z lekkim przymrużeniem oka ucząc panujących reguł najpierw w stalinizmie, następnie za Gomułki, Gierka, Jaruzelskiego i tych wsólcześnie w jakich przyszlo nam żyć. Odszedł w wielki nauczyciel, który pozostanie w moim sercu na zawsze.

Seriale się ogląda

Znów mamy lockdown. Trzeci. Nieco inny niż poprzednie ale jednak. Więcej czasu w domu, więcej czasu dla rodziny, książkek i seriali. W ostatnich kilku miesiącach trochę ich nadrobiłem i chciałbym podzielić się moimi krótkimi dokonaniami.

- The Mandalorian - sezon 2 Disney+

Świetnie zrealizowany serial, trochę taki nostalgiczny powrót do dzieciństwa, walki dobra ze złem. Fabuła trzyma poziom dużo lepiej niż w sadze kinowej, wszystko okraszone świetnymi efektami specjalnymi. Widać, że twórcy mieli pomysł na serial.

- Start Trek Discovery - sezon 3 Netflix

Kolejna nostalgiczna podróż. Lubię nową odsłonę osadzoną w kompletnie dziewiczym czasie. Podobnie jak w poprzednich odsłonach ma swój niepowtarzalny klimat i bohaterów którzy są wierni swoim ideałom.

- The Boys - sezon 1 i 2 Amazon Prime

Prawdopodobnie najlepszy serial jaki obejrzałem w zeszłym roku. Serial o superbohaterach którzy borykają się z takimi samymi słabościami jak my. Fizycznie może to i nadludzie, ale ich kręgosłup moralny skłania do głębszej zadumy. Świetny serial gdzie bohaterowie są odzwierciedleniem świata który nas otacza.

- The Expanse - sezon 3, 4, 5 Amazon Prime

Kolejny serial z gatunku sci-fi. Jest w nim wszystko dobry thriller, kryminał ale przede wszystkim kino przygodowe osadzone w kosmosie. Obca cywilizacja, międzyplanetarne korporacje a w ostatnim sezonie międzygwiezdny terroryzm. Jeszcze pozostało mi kilka odcinków obecnego sezonu i oczekiwanie na zwieńczenie historii w sezonie 6.

- Paragraf 22 - (6 odcinków) HBO

W ramach odrabiania zaległości sięgnąłem po ekranizację kultowej powieści Joseph Heller o tym samym tytule.  Akcja serialu rozgrywa się w czasie drugiej wojny światowej. Jej głównym bohaterem jest amerykański bombardier Yossarian, stacjonujący wraz ze swoją jednostką we Włoszech. Świetnie ukazuje bezsens wojny wraz ich absurdami. Całość obejrzałem jednego dnia. Świetny serial polecam każdemu.

Chciałbym jeszcze wspomnieć o dwóch serialach. Wychowane przez wilki to serial wyprodukowany przez Ridleya Scotta dla HBO gdzie dwoje androidów ma za zadanie wychowywać ludzkie dzieci na tajemniczej, dziewiczej planecie. Powiem tak zainteresował mnie, ale pewne zwroty fabularne (częste ostatnio u tego reżysera) iryowały. Jestem jednak ciekawy jak zostanie poprowadzona ta historia w kolejnych sezonach. Drugi serial również powstał dla HBO. Romulus jak mi się wydaje opowiada o początkach miasta Rzym. W pierwszym sezonie mamy braci bliźniaków (dwujajowych) żaden z nich nie nosi imienia Romulus. Historia długo się rozkręca, wraz z pojawieniem się dziwnego leśnego ludu wciąga. Czekam na kolejne odsłony. Do usłyszenia wkrótce.

Modern British Food

Rok 2020 dobiegł końca i z nadzieją spoglądamy w nowy 2021 rok. Mam mieszane uczucia odnośnie zeszłego roku, patrząc z perspektywy czasu wniósł w moje życie wiele pozytywnych elementów, które prawdopodobnie będą procentowały w kolejnych latach. Wracając jednak do tematu wpisu książka Modern British Food towarzyszyła mi przez cały okres pandemii. Często po nią sięgałem, wertowałem poszukując wskazówek i pomysłów w moich kulinarnych wyzwaniach. 

Do zakupu książki podchodziłem kilkakrotnie. Zebrałem już pokaźną kolekcję kulinarnej literatury i nim cokolwiek zakupie nowego robię research. Cudownie zwariowana, pyszna, nieodparta i dowcipna kolekcja brytyjskich klasyków z niespodzianką, oparta na założeniu, że jedzenie powinno być zabawą dla wszystkich, a ten smak jest kluczem do dobrej zabawy przy stole. Wyczytałem na jednej ze stron i to mnie kupiło. Jestem słuchaczem kursu Senior Chef apprenticeship i potrzebowałem nowych pomysłów w kolejnych kulinarnych projektach.

Dostałem to co chciałem. Mnóstwo brytyjskich klasyków kulinarnych, receptur okraszonych ciekawym i zabawnym wstępem. Trochę eksperymentów i zabawy z konwencją jak na zdjęciu powyżej przedstawiającym Stilton Custard with Walnuts o którym pierwszy raz słyszałem a jest hołdem dwóm uwielbianym przez Brytyjczyków składnikom: custard (budyń) i stilton (ser).

Quornish Pasty tu lekko zmodyfikowane to narodowe danie konwalii (Cornish Pasty). Wegetariańska opcja zgodna z trendami współczesnej kuchni często serwowana i w mojej kuchni.

Hash Brown mój ulubiony składnik brytyjskiego śniadania trochę jak nasz polski ziemniaczany placek. Autor zaproponował swoją wariację na temat hash brown dużo prostszą, a prawdopodobnie o niebo lepszą od klasyka.

Simple sponges prosta wariacja naszego polskiego ciasta biszkoptowego. Brytyjczycy uwielbiają desery i słodycze a to ciasto w kolorach tęczy to kwintesencja tego co najlepsze na wyspie.

Mógłbym tak długo wyszukiwać perełek, pisać o nich, zachwycać się prostotą i pięknem wykonania. Świetna to książka do tego naprawdę dobrze napisana. Ponad czasowe receptury okraszone brytyjskim humorem i historią czyta i ogląda się świetnie. Polecam. 

Podsumowanie roku 2020

Jak co roku 31 grudnia czas podsumować moje czytelnicze osiągnięcia. Wydawało by się że w roku Covida-19 siedząc ponad 5 miesięcy w domu nadrobię moje czytelnicze plany. Wbrew pozorom nie do końca udało mi się zmobilizować i wykorzystać ten czas na czytanie. W natłoku mniej i bardziej ważnych zdarzeń zamykam rok 21 pozycjami, czyli poniżej mojego minimum dwie książki na miesiąc. A oto i one, zapraszam:

1. Problem trzech ciał - Cixn Liu (audiobook)

Świetna książka z cyklu pierwszy kontakt z cywilizacją pozaziemską. Nieco inny punkt widzenia niż zazwyczaj, ciekawy i interesujący. Polecam.

2. In camera - Gordon Laing (book)

Każda strona to inna historia, inne zdjęcie, inny aparat, inne obiektywy i inne parametry. Świetna książka dla pasjonatów fotografii.

3. Edible Art - Damien Wager (book)

Pamiątka ze spotkania z naprawdę wyjątkowym chefem, specjalistą od deserów czekoladowych. 

4. Błoto słodsze niż miód - Małgorzata Rejmer (ebook)

Zbiór reportaży z Albanii, ciekawych, odkrywczych a zarazem poruszających serducho. Autorka skupia się na wydarzeniach jakie miały miejsce w XX wieku ale zagląda nieco w przeszłość i przyszłość tego egzotycznego dla nas kraju.

5. Echo z otchłani - Remigiusz Mróz (audiobook)

Wyjątkowa książka w twórczości Remigiusza Mroza, autor opuszcza swoją strefę komfortu i sięga po literaturę Sci-Fi. Ciekawa wariacja na temat przyszłości ziemi.  

6. Moja Namiętność - Tadeusz Rolke, Małgorzata Purzyńska (book)

Wywiad rzeka z najbardziej znanym fotografem, który miał ciekawą biografię, spotkał kilka ciekawych ikon PRL-u i nie tylko. Książka wzbogacona o mnóstwo zdjęć z tamtego okresu.

7. Obwód głowy - Włodzimierz Nowak (ebook)

Zbiór reportaży z pogranicza polsko-niemieckiego. Kilka naprawdę mocnych tekstów w pamięci utkwił mi szczególnie ten opisujący powstanie warszawskie oczyma niemieckiego żołnierza.

8. Legia najlepsza jest... - Andrzej Gowarzewski (book)

Kompendium wiedzy o Legii Warszawa, dużo statystyk, zdjęć i opisów najważniejszych spotkań. Andrzej Gowarzewski to świetny fachowiec i dokumentalista który odszedł od nas w tym roku.

9. Budda portret człowieka przebudzonego - Karen Armstrong (book)

Biografia Siddhatthy Gotamy znanego nam pod przydomkiem Budda. Autorka zebrała do kupy wszelkie opowieści o tym świętym człowiek, umiesiła jej w konkretnej czasoprzestrzeni i kontekście wydarzeń jakie miały miejsce w owym czasie. Świetna książka polecam.

10. The Legend of Zelda: Hyrule Historia (book)

Encyklopedia mojej córki umiejscowiona w świecie Hyrule, przejrzałem i przeczytałem by choć na chwilę cofnąć się do świata dziecięcych fascynacji.

11, Zapiski z Królestwa - Przemysław Rudzki (book)

Książka a jakże o futbolu, tym z wysp brytyjskich. Wiele z tych historii jest powszechnie znanych, kilka nie, Przemysław Rudzki zebrał na nowo i w całkiem przyjemny sposób nam je przedstawił. 

12. Fiedler. Głód świata - Piotr Bojarski (ebook)

Biografia Arkadego Fiedlera, poznańskiego przedsiębiorcy, pisarza podróżnika. Postaci kontrowersyjnej i ciekawej. Autor książki Dywizjon 303, który po II wojnie światowej wrócił do Polski. 

13. Reporterzy bez fikcji - Agnieszka Wójcińska (book)

Wywiady ze znanymi polskimi twórcami literatury faktu. Opowiadają o swojej pracy, jak zbierają materiały jak je analizują i wykorzystują w swoich książkach. 

14. My life on a plate - Kelis Rogerds (book)

Kelis to wokalistka rodem z Nowego Jorku. Nie każdy wie ale po swojej mamie odziedziczyła talent kulinarny. Dzisiaj jest bardziej znana jako celebrytka kulinarna prowadząca kilka autorskich programów o gotowaniu.

15. Strup. Hiszpania rozdrapuje rany - Katarzyna Kobylarczyk (ebook)

Książka o Hiszpanii tej dzisiejszej nowoczesnej, kosmopolitycznej wielonarodowej, która nie potrafi pogodzić sie z przeszłością, czasami dyktatury Franco i poprzedzającym je okresie republiki. Co rusz wypadające trupy z szafy coraz bardziej dzielą ten tak podobny do nas kraj.

16. Food Escapes - Jamie Oliver (book)

Pomimo pandemii była okazja wybrać się w kulinarną podróż z Jamie Oliverem. Świetne zdjęcia i przepisy okraszone szczyptą brytyjskiego humoru.

17. Wściekły pies - Wojciech Tochman (ebook)

Wojciech Tochman po raz kolejny zabiera nas w świat pogranicza. Nie koniecznie tego geograficznego chociaż i też. Świata z dala od świateł wielkich miast, świata małomiasteczkowego, świata polskich parafii i dramatów w ich cieniu.

18. Dyrdymarki - Marek Niedźwiecki (audiobook)

Można posłuchać zamiast radia. Nic odkrywczego ale ma swój klimat i magię. Jak by na to nie patrzeć to Dyrdymarki Marka Niedźwieckiego.

19. Kaprysik - Mariusz Szczygieł (audiobook)

Książka o kobietach i ich małych kaprysikach. Teksty trzymają poziom świetnie się czyta ale z czasem ulatują z pamięci.

20. Zibi czyli Boniek - Roman Kołtoń (book)

Biografia jednego z najlepszych sportowców XX wieku. Roman Kołtoń podszedł do tematu naprawdę poważnie ponad 800 stron materiału popartego wycinkami z gazet polskich i zagranicznych.

21. Modern British Food - Jesse Dunford Wood (book)

Znane brytyjskie dania w nowoczesnej aranżacji. Dzięki książce na nowo poznajemy tradycyjne brytyjskie przepisy na zupę rybna czy propozycje na Sunday Roast Dinner. Polecam,

Na koniec pragnę wam wszystkim życzyć 
Szczęśliwego Nowego Roku 2021

Pod choinką 2020

Nawet nie zauważyłem kiedy święta się skończyły. Choinka wciąż stoi w kącie, czyli jeszcze kilka dni na tych świątecznych oparach pojedziemy. Boże Narodzenie to cudowny rodzinny czas ale i tak większość z nas oczekuje nadejścia Nowego Roku 2021 i zmian na lepsze które nam przyniesie. Wróćmy do tego cóż takiego w tym roku odnalazłem pod choinką, jeżeli chodzi o książki nie było tego dużo, ale i tak zapraszam do krótkiego podsumowania.

- Baśń o wężowym sercu - Radek Rak

Książka otrzymała w tym roku nagrodę Nike, i z tego co doczytałem nawiązuje do historii Jakuba Szeli i Galicji w połowie XIX wieku. Radek Rak napisał powieść o dobru i złu, które czają się w każdym z nas, o nierównych szansach, o Galicji i o Polsce. Powieść pełną rozbuchanego erotyzmu, ironii i humoru, nakarmioną mrokiem ludzkich serc.

- The Great Life Photographers - Gordon Parks

Album chciałem sobie nabyć już jakiś czas temu. Nadarzyła się okazja i go mam. XX wiek oczyma fotografów magazynu Life, troche prac reporterskich ale i sesyjnych znanych postaci pop kultury. Super prezent.

- Emigracja - Malcom XD

Książka wydana dwa lata temu, już wtedy myślałem by po nią sięgnąć. Lekka, przyjemna i fabularyzowana analiza polskiej emigracji zarobkowej ostatnich lat. Wersja audio tak wiec będzie co słuchać w drodze do pracy.

- The Thursday murder Club - Richard Osman

Trafiła do nas zupełnie nie spodziewanie podczas świątecznej wizyty u znajomych. Z tego co wyczytałem lekki i przyjemny brytyjski kryminał o zwariowanych staruszkach. Książka ma też polskie wydanie pod tytułem Morderców tropimy w czwartki. Super będzie okazja poćwiczyć angielski.

Dziękuję za wizytę (nieco spóźnione):

Merry Christmas 

Zibi czyli Boniek

Mamy grudzień. Pandemia ma się coraz lepiej, liczby zachorowań biją kolejne rekordy. Ja natomiast siedzę sobie w ciepłym domku i próbuje sklecić kilka zdań na temat biografii, której notable przeczytać jeszcze nie zdarzyłem (zostało około 100 stron), a sięgnąłem po nią pod koniec wakacji. Nie jest to wina książki, a raczej mojego nastawienia.

Roman Kołtoń wykonał kawał dobrej roboty. Zbigniew Boniek to barwna postać, ikona polskiej piłki nożnej, piłkarz grający w topowych włoskich klubach: Juventus Turyn i AS Romie. Pierwszy polski zdobywca Pucharu Europy i Pucharu Zdobywców Pucharów. Uczestnik piłkarskich mistrzostw świata w roku 1978, 1982 i 1986. Mistrz Polski z Widzewem Łódź i Włoch z Juventus Turyn, trener a obecnie prezes PZPN itp itd.

Zbigniew Boniek jak król Midas czego nie dotknął zamieniał w złoto. Nie zawsze miał z górki, często krytykowany za krnąbrny charakter gdy wybiegał na boisko liczył się tylko wynik sportowy. Różnie z tym bywało. Dziś pamiętamy momenty chwały, trofea mecze z pięknymi bramkami jak Polska-Belgia 3:0 czy spotkanie finałowe w Pucharze Europy gdzie Boniek został sfalowany w polu karnym, a jego przyjaciel Platini zamienił  karny na gol który dał zwycięstwo Juventusowi. Oba spotkania miały swoją historię o której będzie się pamiętało latami. Roman Kołtoń zgrabnie zebrał te wydarzenia do kupy. Posiłkował się materiałami z prasy i rozmowami z ludźmi z otoczenia piłkarza. Zibi czyli Boniek to prawie 800 stron, kolejne 50 to przedruki artykułów i zdjęć z prasy. Na pewno jest to książka wielkiej wagi, autor skupiał się niemal każdym aspekcie życia piłkarza. Momentami mam wrażenie, że brakowało redakcji. Dwustronicowe relacje z ligowych meczów, komentarze trzecioplanowych postaci w mało istotnych dla piłkarza momentach to trochę za dużo. Wyszedł z tego trochę dokument, prawda tamtych czasów, czasów końca piłki romantycznej. Boniek przechodząc do Juventusu Turyn był trzecim najdroższym piłkarzem na świecie, sukces sportowy coraz częściej warunkował pieniądz. Lata 80-te ubiegłego wieku to okres przejściowy zmierzch starej romantycznej piłki i początek futbolowego biznesu. Kończąc. Świetna biografia, nieźle napisana momentami przydługa i rozwleczona ale warto poznać perypetię naszego najlepszego piłkarza z przed ery Roberta Lewandowskiego.